Như vậy tê chân tay là dấu hiệu của nhiều chứng bệnh song có khi là dấu hiệu tê sinh lý bình thường.

a, Tê chân tay sinh lý

Mạch máu và thần kinh bị chèn ép khiến máu khó lưu thông. Nguyên nhân là do ngồi, đứng, ngủ sai tư thế, lao động nặng, ngồi máy tính liên tục,  chạy xe nhiều giờ, đứng ngồi xổm một chỗ với một tư thế quá lâu…

Tê chân tay cũng thường xảy ra do ảnh hưởng của thời tiết. Những người có sức đề kháng suy giảm thì khi gặp trời lạnh, gió mạnh sẽ khiến cho khí huyết ngưng trệ gây rối loạn cảm giác.

Cũng có thể tê chân tay là kết quả của tác dụng phụ khi dùng thuốc chứa một trong các thành phần: lithium, nitrofurantoin, cisplatin, hydralazine, amitriptyline, sulfonamides, amiodarone, dapsone, disulfiram, chlaramphenicol.

Tê tay

b, Tê chân tay bệnh lý

Do bệnh rối loạn chuyển hóa như đái tháo đường, cao mỡ máu, xơ vữa động mạch, béo phì. Khi mắc phải các chứng bệnh này thì một trong các triệu chứng xảy ra là mất dần cảm giác ở các chi, khi bệnh càng nặng tê càng nhiều và có thể teo cơ.

Tê chân tay cũng có thể là dấu hiệu của bệnh thiếu sinh tố B1, B12, acid folic, calci, kali…Trường hợp này thường gặp ở người gầy yếu, thể lực suy kém, phụ nữ mang thai, người già, trẻ em kém ăn.

Thần kinh ở ống cổ tay bị chèn ép, đau cột sống, viêm khớp…dẫn đến rối loạn, tê liệt dây thần kinh cảm giác.

Bệnh nhiễm độc thạch tín, thủy ngân và gây viêm thần kinh do uống rượu, sử dụng ma túy, nhiễm trùng mạn tính.

Tránh biến chứng xấu

Triệu chứng tê chân tay thường xuất hiện từ đầu ngón ở các chi với cảm giác tê rần như bị châm trích. Cảm giác tê tăng dần, lan dần bàn tay, cổ tay, cánh tay và tương tự ở chi dưới. Nếu là tê chân tay sinh lý… thì bạn nên vận động nhẹ nhàng chân tay, xoa bóp thư giãn các chi, vùng vẩy tay chân, đi lại xung quanh. Nên chú ý các thành phần của các loại thuốc mình đang dùng. Triệu chứng tê bì này kéo dài, thường xuyên xảy ra và tiến triển nặng hơn thì nên được khám để điều trị sớm các bệnh lý để tránh hiện tượng teo cơ, hậu bại dẫn tới liệt. Bên cạnh đó, chế độ ăn cần được bổ sung đầy đủ vi khoáng chất như: đậu tương, đậu xanh, lạc vừng, rau diếp, lòng đỏ trứng…

Tê tay và hội chứng ống cổ tay.

Nhiều người thường có cảm giác tê bì, đau nhức hay cứng các ngón tay, đặc biệt là lúc mới ngủ dậy vào buổi sáng hoặc khi lái xe. Triệu chứng tê bàn tay này rất dễ nhầm lẫn với bệnh lý về cơ xương khớp hoặc những bệnh về thần kinh như thiếu canxi, chèn ép rễ thần kinh cột sống cổ...

Thực tế, phần lớn người bị chứng tê tay là do hội chứng ống cổ tay. Hội chứng này là tình trạng dây thần kinh giữa đi trong ống cổ tay bị chèn ép tạo viêm sưng nề, gây tê các đầu ngón tay, nếu nặng có thể gây đau nhức bàn tay hoặc lan lên cánh tay. Hội chứng ống cổ tay là một dạng chấn thương thầm lặng liên quan nhiều đến công việc thường làm mỗi ngày. Có hơn hai triệu người Mỹ bị hội chứng này mỗi năm.

Còn ở Việt Nam, số người mắc bệnh này khá nhiều. Bệnh thường gặp ở phụ nữ (tiền kinh, mãn kinh, có thai hoặc sau sinh nở) và những người phải sử dụng động tác cổ tay và bàn tay nhiều trong công việc như băm thịt, nhân viên văn phòng, công nhân hay vặn tuốc-nơ-vít, khoan vật cứng, thợ may thêu, vận động viên thể thao...

Nguyên nhân thường gặp là do chấn thương vùng cổ tay, sau gãy xương và bướu vùng cổ tay, bệnh lý thần kinh giữa..., nhưng phần lớn bệnh nhân lại không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng.

Để phòng tránh bệnh, chúng ta nên hạn chế sử dụng bàn tay liên tục trong thời gian dài cho các công việc: khoan rung, đánh máy vi tính, băm thịt... Bàn tay nên có thời gian nghỉ ngơi, tập những bài tập kéo căng thần kinh giữa như: khép, xòe các ngón tay, xoay bả vai…, hạn chế dùng chất kích thích như cà phê, thuốc lá, rượu...

Hội chứng ống cổ tay tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng nếu không được chữa trị sẽ diễn tiến đến biến chứng tê nhức cả cánh tay, rối loạn lưu thông máu và teo cơ bàn tay, thần kinh teo nhỏ với khả năng phục hồi rất thấp dù điều trị phẫu thuật.

Do đó, nếu có triệu chứng tê bàn tay, bạn nên đến ngay bác sĩ chuyên khoa y học thể thao để được chẩn đoán và điều trị. Thông thường, bác sĩ sẽ khám test thần kinh, chẩn đoán chính xác bằng điện cơ (EMG) và loại trừ một số bệnh lý cột sống cổ gây chèn ép thần kinh làm tê tay tương tự.

Bệnh ở giai đoạn sớm có thể được điều trị bằng thuốc đặc trị, đeo nẹp tay hỗ trợ, ngưng làm động tác có thể làm nặng triệu chứng và bài tập điều trị đặc biệt.

Bệnh ở giai đoạn muộn hơn hoặc qua một thời gian mà việc điều trị bằng thuốc và vật lý trị liệu không hiệu quả thì phẫu thuật giải phóng dây thần kinh khỏi bị chèn ép là phương pháp điều trị tối ưu. Thao tác phẫu thuật này khá đơn giản mà hiệu quả, bệnh nhân không phải nằm lại bệnh viện và thời gian phục hồi nhanh.

Từ trước đến nay, phương pháp mổ mở cắt dây chằng ngang cổ tay giải ép thần kinh giữa vẫn được các phẫu thuật viên sử dụng rộng rãi trên thế giới và tại Việt Nam. Tuy cũng đạt hiệu quả cao trong điều trị nhưng vẫn có nhược điểm là sẹo mổ dài từ 2 - 4cm, có thể đau sẹo sau mổ và xơ dính thần kinh.

Thời gian gần đây, kỹ thuật phẫu thuật nội soi điều trị hội chứng ống cổ tay được các chuyên gia nội soi phẫu thuật bàn tay ứng dụng rộng rãi trên thế giới với ống soi và các dụng cụ chuyên dùng.

Phương pháp này chỉ để lại một vết rạch da nhỏ khoảng 0,6cm nơi cổ tay, ống soi đưa vào bên trong lòng ống cổ tay, quan sát trực tiếp thần kinh và dây chằng ngang cổ tay. Sau đó, lưỡi dao nhỏ chuyên dụng sẽ rạch dọc toàn bộ dây chằng ngang, giải phóng thần kinh.

Toàn bộ thời gian phẫu thuật không đến 10 phút, bệnh nhân đau rất ít sau mổ, có thể xuất viện trong ngày và trở lại tái khám từ 2-3 ngày sau mổ.

Phương pháp này để lại sẹo mổ nhỏ, thẩm mỹ và hạn chế được các biến chứng đau sẹo, xơ dính thần kinh sau này nên đã được ứng dụng tại Việt Nam hơn ba năm qua và cho kết quả rất tốt.

Sau phẫu thuật, việc tập phục hồi cũng không kém phần quan trọng nhằm tránh sẹo đau xơ dính, cứng khớp tắc nghẽn lưu thông máu bàn tay...

Bắt đầu từ ngày thứ ba sau phẫu thuật nội soi (hoặc ngày thứ tám sau mổ thường), bệnh nhân cần ngâm tay nước ấm năm phút mỗi ngày hai lần, đồng thời thường xuyên tập các bài tập nhẹ nhàng như: nắm thả bàn tay; bẻ căng cổ tay, ngón tay; khép, xòe các ngón tay; xoay bả vai…

Tóm lại, hội chứng ống cổ tay là một bệnh lý khá phổ biến, thường gặp ở phụ nữ, bác sĩ chuyên khoa dễ dàng chẩn đoán chính xác nhờ phương pháp đo điện cơ. Phẫu thuật là phương pháp điều trị hữu hiệu nếu điều trị nội khoa bằng thuốc uống không hiệu quả.

Nếu chẩn đoán và điều trị muộn sẽ dẫn đến biến chứng tê nhức cả cánh tay, rối loạn lưu thông máu, teo cơ bàn tay và thần kinh teo nhỏ với khả năng phục hồi rất thấp dù điều trị phẫu thuật.

Tê tay

Tê tay: Bệnh của nhân viên văn phòng

Những nhân viên văn phòng lớn tuổi dễ bị bệnh tê tay. Bệnh không nguy hiểm chết người nhưng gây khó chịu, đau đớn. Biểu hiện bệnh gần giống với vài bệnh khác nên cần đến bác sĩ chuyên khoa để chẩn đoán, điều trị.

Bạn có cảm thấy tê các ngón tay khi đi xe máy hoặc khi thức dậy buổi sáng hay không? Có khi nào bạn tê các ngón tay đến mức làm rơi đũa ăn hay không? Nếu câu trả lời là có thì bạn có khả năng mắc phải hội chứng ống cổ tay.

Hội chứng ống cổ tay là gì?

Trong ống cổ tay, ngoài các gân cơ còn có thần kinh giữa nằm ngay dưới dây chằng vòng trước, dây thần kinh này rất dễ bị chèn ép bởi dây chằng vòng và gây ra hội chứng ống cổ tay.

Ở giai đoạn đầu, thần kinh bị thiếu máu nuôi cục bộ và luồng thần kinh sẽ bị cản trở. Còn ở giai đoạn sau, thần kinh bị teo lại, bao ngoài bị xơ hóa và luồng thần kinh sẽ bị ngăn chặn hoàn toàn. Nguyên nhân khiến dây chằng vòng trước cổ tay gây chèn ép thần kinh giữa hiện tại vẫn chưa rõ vì trong phẫu thuật giải ép ống cổ tay, người ta không ghi nhận có sự thay đổi đáng kể nào về hình dáng và độ dày của nó.

Về giới tính, hội chứng ống cổ tay thường xảy ra nhiều ở nữ giới. Có một vài nghề nghiệp đặc biệt có thể tạo điều kiện xuất hiện hội chứng này. Đó là những nghề phải sử dụng các thao tác có áp lực trên mặt lòng bàn tay một cách liên tục hoặc định kỳ đều đặn như công nhân dùng búa máy, đẩy hàng nặng, thư ký đánh máy... Ngoài ra, hội chứng này cũng có thể xảy ra khi có gia tăng áp lực bất thường trong ống cổ tay như có khối u, gãy đầu dưới xương quay…

Dấu hiệu chủ yếu đầu tiên của bệnh này là tê tay, mức độ tê nhiều hay ít tùy theo mức độ chèn ép trên thần kinh giữa. Bệnh nhân bị giảm cảm giác ở mặt lòng các ngón tay cái, trỏ và giữa. Lúc đầu, bệnh nhân chỉ bị tê một lúc vào buổi sáng sau khi thức dậy hoặc khi đẩy các vật nặng và chạy xe máy. Sau đó, bệnh nhân bị tê tay liên tục suốt ngày, có cảm giác kim châm nhè nhẹ ở đầu các ngón tay. Có khi buổi tối đang ngủ, người bệnh thấy tê tay đến mức phải thức dậy xoa bóp hay vẩy tay để bớt.

Chỉ cần nẹp tay hoặc tiểu phẫu

Rất nhiều người bị hội chứng này tin rằng mình bị tê thấp, phong thấp nên đã tự điều trị, có khi dùng cả các thuốc không rõ xuất xứ. Kết quả là bệnh tiến triển nặng, thần kinh bị teo và vùng cơ ở tay cũng bị teo, xơ hóa.

Hội chứng ống cổ tay thật ra rất dễ điều trị. Ở giai đoạn đầu, bệnh nhẹ, bệnh nhân chỉ cần mang nẹp thẳng ở cổ tay vào ban đêm trong vòng hai tháng, uống thêm các thuốc sinh tố nhóm B, kháng viêm-giảm đau NSAIDs và Gabapentine. Ở giai đoạn nặng, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật. Với bệnh mới mắc, bác sĩ chỉ cần mở ống cổ tay, cắt dây chằng ngang cổ tay và giải phóng thần kinh giữa là đủ. Nếu bệnh bị lâu, cơ gò ngón cái đã teo thì bác sĩ phải bóc tách và cắt bao ngoài dây thần kinh. Tuy nhiên, đây là một phẫu thuật không mất máu, bệnh nhân có thể xuất viện ngay trong ngày. Vết mổ ở mặt trước cổ tay sẽ tạo ra một vết sẹo nhỏ, khó thấy khi lành. Bệnh này nếu phát hiện và mổ sớm thì bệnh nhân phục hồi cảm giác khá nhanh nhưng nếu mổ sau khi có teo cơ gò cái thì sự phục hồi sẽ kém hơn nhiều.

Có một vài bệnh cũng gây ra vài dấu hiệu tương tự hội chứng ống cổ tay nên dễ bị nhầm lẫn như bệnh của dây thần kinh như viêm dây thần kinh trong bệnh lý tiểu đường, bệnh tuyến giáp… Các bệnh của cột sống cổ như bệnh thoái hóa, thoát vị đĩa đệm, chèn ép sau chấn thương, khối u thần kinh… Do đó cần khám bệnh chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị sớm.

Nghiên cứu về tác động của hội chứng ống cổ tay do Hội Phẫu thuật chỉnh hình Hoa Kỳ (AAOS: American Academy of Orthopedic Surgeon) thực hiện cho thấy có nhiều người Mỹ mắc bệnh này và họ cũng mong được điều trị một cách thích hợp. Việc không điều trị hay điều trị không đúng cách sẽ dẫn tới mất cảm giác tiến triển kéo dài và yếu liệt nhóm cơ ở vùng ô mô cái.

Các báo cáo về hội chứng ống cổ tay trong hồ sơ nghỉ việc, cũng như việc mất năng suất lao động và chi phí điều trị ngày càng tăng. Theo nghiên cứu của Viện Sức khỏe Quốc gia Hoa Kỳ thì chi phí cho việc điều trị và nghỉ việc của một công nhân trung bình khoảng 30.000 đôla.

Tối ngủ gối đầu lên tay, sáng hay bị tê tay là bị hội chứng ống cổ tay?

Sai. Khi tay để lâu ở một tư thế cố định, tuần hoàn máu vùng bàn tay bị ứ trệ gây cảm giác tê chứ không phải hội chứng ống cổ tay. Có một vài bệnh cũng gây ra vài dấu hiệu tương tự hội chứng này nên dễ bị nhầm lẫn như viêm dây thần kinh trong bệnh lý tiểu đường, bệnh tuyến giáp, bệnh thoái hóa, thoát vị đĩa đệm, chèn ép sau chấn thương, khối u thần kinh…

Hội chứng này có triệu chứng tê từ bàn tay lên đến vùng vai?

Sai. Đó có thể là bệnh lý rễ thần kinh cổ. Một số trường hợp bị thoái hóa cột sống cổ dẫn đến bệnh lý thoát vị đĩa đệm cổ hay chồi xương ở những vùng lỗ thoát của dây thần kinh cũng có triệu chứng như vậy.

Một số bà bầu cũng bị tê tay, triệu chứng này chủ yếu liên quan đến thai nhi?

Đúng. Khi có thai, người mẹ dành nhiều canxi cho em bé nên cơ thể mẹ bị thiếu canxi dẫn đến tê tay. Tốt nhất cần đi khám để xác định rõ nguyên nhân.

Phụ nữ dễ mắc bệnh tê tay hơn đàn ông

Mỗi tuần tại các bệnh viện lớn ở TP.HCM đều tiếp nhận hàng chục trường hợp mắc hội chứng ống cổ tay (tay tê). Triệu chứng tiêu biểu của bệnh này là bàn tay bị tê. Nữ nhiều hơn nam gấp 3 - 4 lần...

Chị Nguyễn Thị Thanh Vân, 52 tuổi, ngụ tại đường Lương Chí Vinh, quận Tân Phú là một thợ tiện ốc-vít honda. Cách đây 6 năm, chị bắt đầu bị chứng tê tay.

"Càng ngày, tôi càng bị tê tay. Chạy xe máy, vừa cầm tay lái, tê tay. Cầm nắm vật gì cũng bị tê. Vật càng nhỏ như cây kim càng làm tay tôi bị tê. Đặc biệt, ban đêm khi ngủ tay tê buốt dữ dội. Có khi bàn tay của tôi không thể co nắm lại được," chị Vân kể lại.

Chị đã uống thuốc nam, châm cứu rất nhiều năm, nhưng không hết và bây giờ cả bàn tay trái của chị cũng bắt đầu bị tê.

Chị đã đến khám tại khoa Nội Thần kinh BV Nhân dân Gia Định. Tại đây, sau khi đo điện cơ, các bác sĩ chẩn đoán chị bị "hội chứng ống cổ tay" cả hai bên. Các rễ thần kinh cổ tay dưới bị chèn ép khiến tay chị Vân bị tê.

Hội chứng ống cổ tay (Carpal Tunnel Syndrome) có nghĩa là thần kinh giữa của cổ tay bị chèn trong một đường ống, mà đường ống ấy phía trên là dây chằng phía dưới là khối xương.

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Công, trước đây, người ta tưởng là hội chứng này ít có ở Việt Nam. Thế nhưng từ đầu những năm 1990, khi bắt đầu ứng dụng phương pháp điện cơ tại TP Hồ Chí Minh, các bác sĩ nội thần kinh đã phát hiện nhiều người bị hội chứng này. Họ đã nghiên cứu và xây dựng bảng tiêu chuẩn chẩn đóan hội chứng ống cổ tay bằng điện cơ cho người Việt Nam vào năm 1997.

Ước tính, hàng tuần, trung bình khoa Nội thần kinh BV Nhân dân Gia Định, 10 - 15 ca hội chứng ống cổ tay được phát hiện. Trong khi đó tại các phòng khám chuyên khoa của BV 115 hay BV ĐH Y Dược TP.HCM, mỗi tuần có thể lên đến hàng chục ca. Trong đó phụ nữ nhiều gấp 3 - 4 lần nam giới.

"Phụ nữ, đặc biệt phụ nữ ở tuổi trung niên, dễ mắc bệnh này là do cổ tay nhỏ hẹp, hay làm những động tác khéo léo ở cổ tay như việc nội trợ, dễ bị thoái hoá khớp hơn vào giai đoạn tiền mãn kinh," BS Công giải thích.

Triệu chứng ban đầu của hội chứng này là tê tay, nhất là khi đi xe máy. Nặng hơn, bệnh nhân có thể tỉnh giấc vào ban đêm vì tay bị tê và đau.

Nếu bị tê tay như vậy, bệnh nhân nên tới khám bác sỹ chuyên khoa thần kinh hoặc chấn thương chỉnh hình để được chẩn đoán xác định bệnh bằng phương pháp điện cơ.

Hiện nay phương pháp này thực hiện dễ dàng tại các bệnh viện lớn trong TP.HCM. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, sẽ bị teo cơ vùng ô mô ngón cái (người miền nam gọi là “trái chanh”). Khi ấy ngoài chuyện tê nhức khó chịu, bàn tay còn bị yếu đi và khó thực hiện các động tác đòi hỏi khéo léo.

Phương pháp điều trị rất đơn giản đầu tiên là dùng thuốc, thường là thuốc kháng viêm, chích hoặc uống. Nếu không đỡ, bác sĩ sẽ chích corticoide vào khu vực ống cổ tay. 

Phương pháp điều trị cuối cùng là mổ. Đây là một phẫu thuật nhỏ, dễ làm, nhưng đòi hỏi bác sỹ phẫu thuật tương đối khéo léo một chút.

Nguồn phununet.com

Read more…

Ngoài việc sử dụng cho việc nấu nướng, khoai tây còn có nhiều tác dụng với sức khỏe.

1. Tác dụng giảm béo

Thường xuyên ăn khoai tây sẽ giúp bạn quên đi nỗi lo về lượng mỡ tích tụ trong cơ thể, bởi khoai tây chỉ chứa 0,1% chất béo, là một trong những thực phẩm có hàm lượng chất béo thấp nhất. Với những người ăn kiêng để giảm cân, khoai tây sẽ là lựa chọn hàng đầu.

2. Giảm stress, nâng cao tinh thần

Cuộc sống bận rộn khiến bạn cảm giác ức chế, căng thẳng thần kinh, dễ nóng giận vô cớ và mất bình tĩnh, luôn có tâm trạng bất an, lo lắng. Sở dĩ “mắc” phải những hiện tượng trên là do cơ thể  thiếu vitamin A và C, hoặc nạp quá nhiều thực phẩm chứa nhiều thành phần axit. Khoai tây lại là một trong những thực phẩm chứa nhiều vitamin A và C, do đó, nó giúp giảm highlight, giảm stress và nâng cao tinh thần.

Giảm stress bằng khoai tây

3. Cải thiện trí nhớ, làm chậm quá trình lão hóa

Khoai tây chứa nhiều dinh dưỡng, chất chống oxy hóa, vitamin B1, B2, B6, kali, chất xơ, nguyên tố vi lượng, amino axit, protein, chất béo có lợi… do đó có tác dụng cải thiện trí nhớ, làm chậm quá trình lão hóa.

Tuy nhiên, muốn đạt được hiệu quả như mong muốn bạn phải duy trì chế độ ăn khoai tây một cách thường xuyên, liên tục và đủ lượng.

4. Chữa bệnh đau dạ dày

Khoai tây rất hiệu quả trong việc điều trị các chứng loét dạ dày, táo bón mãn tính, ho, sốt ...Cellulose trong khoai tây không gây kích thích niêm mạc dạ dày, giúp giảm bớt những cơn đau dạ dày và giảm tiết lượng axit. 

5. Chống ung thư

Một của khoai tây trung bình 148g thì có chứa khoảng 26g cacbon hydrat và hình thức chủ yếu của chất này là tinh bột tinh. Tinh bột này được coi là một hiệu ứng sinh lý và có lợi cho sức khỏe của chúng ta. Tương tự như chất xơ là chất chống ung thư ruột kết. Với những công dụng của khoaitây, bạn có thể tìm hiểu và có thể thêm khoai tây trong thực đơn hàng ngày để chống các căn bệnh trên.

6. Chữa bỏng

Khi bị bỏng, hãy cắt một khoanh khoai tây đắp lên chỗ bị thương, để một lúc lâu. Tuy nhiên, trước khi đắp, không nên rửa chỗ bị bỏng.

7. Chữa chứng phù mặt

Do bệnh gan, mặt bạn bị phù lên, đau đớn khó chịu. Trong khi chờ đi bác sĩ, bạn có thể chữa tạm thời cho đỡ đau bằng cách: Lấy khoai tây tươi giã nhỏ, đựng trong miếng vải màn, đắp lên mặt trong 30 phút, sẽ thấy dễ chịu ngay.

Read more…

Đáng nói là không ít đàn ông tuổi từ 50 (đặc biệt trong giới doanh nhân) đang là nạn nhân của tình trạng tuy không khó ngủ khi lên giường.

Thậm chí vừa đặt lưng là ngáy o o vì mệt nhoài sau ngày dài căng thẳng nhưng chưa quá canh hai thì thức giấc, rồi trăn trở đến sáng khiến bà nhà lắm lúc nghi ngờ ông này chắc quên cơm vì đã ăn phở!

Khó ngủ

Hậu quả là nạn nhân luôn mệt mỏi khi thức dậy để rồi sau đó mắt mở không lên trong giờ… làm việc. Tuy có thể cố gắng vượt qua nhưng ly nước cũng đến lúc phải tràn chỉ vì vài giọt nước không có gì đáng kể.

Tình trạng ngủ chưa đủ đã thức, theo định nghĩa của thầy thuốc, phải được xem là bệnh lý nếu xảy ra hơn 3 lần trong tuần và nếu cứ thế kéo dài hơn một tháng. Sở dĩ phân biệt rõ ràng như thế để nhanh chân tìm thầy chạy thuốc.

Khó ngủ theo kiểu gãy gánh giữa đường thường là hậu quả của một căn bệnh nào khác, nghiêm trọng hơn nhiều nhưng núp bóng rất kỹ như: trầm uất, thiếu máu cơ tim, viêm thận mãn, tiểu đường… và nhất là do stress khiến gia chủ sau vài giờ chợp mắt mê mệt lại đào bới công việc ngay trong giấc ngủ!

Chuyện gì cũng có ngoại lệ. Trong nhiều trường hợp, khó ngủ không vì bệnh nào hết mà chỉ là hậu quả rất bình thường (dù với người bệnh thì bất thường!) của một giai đoạn muốn tránh cũng không được của đời người đàn ông. Đó là giai đoạn mãn dục nam càng lúc càng rõ nét từ sau tuổi 40.

Dưới ảnh hưởng của tình trạng thiếu hụt nội tiết tố nam testosterone, chiếc đồng hồ sinh học trong cơ thể tuy vẫn chạy nhưng không ổn định khiến bộ não ghi nhận đêm dài chỉ còn có mấy tiếng đồng hồ. Hậu quả là nạn nhân bị đánh thức lúc nửa đêm trên tinh thần trời đã sáng dù gà còn chưa gáy. Khi đó không dễ dỗ lại giấc ngủ vì trung khu điều hành giấc ngủ rất ngoan cố, đã nói không là không!

Tất nhiên đã có thuốc an thần nếu mất ngủ. Nhưng nếu đơn giản như thế thì cuộc đời đâu lắm nỗi truân chuyên!

Bên cạnh chuyện lệ thuộc thuốc, nghĩa là càng lúc càng khó tránh phản ứng phụ vì phải dùng liều cao hơn. Nhiều công trình nghiên cứu đáng tin cậy trong thời gian gần đây đã báo động là người dùng thuốc ngủ quá thường, không kể chi đến chuyện rối loạn cá tính, là đối tượng dễ bị nhồi máu cơ tim hay tai biến mạch máu não.

Chữa chứng mất ngủ giữa đường của đàn ông mà quên vai trò của nội tiết tố nam testosterone chẳng khác nào muốn chống kẹt xe mà cứ đào đường thả cửa rồi bỏ đó nằm không. Thay vì chạy đến thầy thuốc ngành thần kinh, nhiều nạn nhân nên gõ cửa nhà điều trị chuyên về nội tiết tố.

Đừng tưởng chỉ có phụ nữ mới khổ vì giai đoạn tiền mãn kinh. Đàn ông cũng vậy, cũng khổ vì giai đoạn mãn dục nam, chỉ khác là sớm hơn và âm thầm hơn.

Read more…

Mỗi người khi đối mặt với tình trạng căng thẳng đều có những cách đặc biệt riêng của mình để giảm stress. Tuy nhiên, những mẹo sau đây đã được các nhà khoa học nghiên cứu và chứng minh được hiệu quả tích cực của chúng trong việc xua tan những cơn stress.

Nhai kẹo cao su

Chỉ cần một miếng kẹo cao su mang mùi vị yêu thích nhất của bạn là đã có thể làm cho một ngày tồi tệ trở nên nhẹ nhàng hơn rồi. Một nghiên cứu từ tạp chíAppetite cho thấy những người nhai kẹo cao su sẽ có khả năng tập trung hơn, giảm cảm giác lo lắng, hồi hộp và có lượng cortisol (loại hormone gây stress) thấp hơn so với những người không nhai kẹo. Điều này là do hoạt động nhai của miệng có tác động đẩy máu lên não, khiến chúng ta tỉnh táo, cảm thấy vui vẻ hơn, và “đánh lạc hướng” những nỗi lo.

Giảm stress

Cười lên nào!

Bạn đang lo “sốt vó” vì hàng nghìn công việc dồn dập phải hoàn thành nội trong tuần? Hãy bỏ qua một bên và dành một vài phút để cười thật đã với những đoạn video hài hước từ Youtube. Tiếng cười có khả năng giảm đến một nửa lượng cortisol, giảm mức độ cholesterol và làm tăng các hormone “vui vẻ” như dopamine – theo nghiên cứu của đại học Loma Linda tại California.

Giải pháp sắc màu

Luôn để một vài cây bút màu sẵn sàng trên bàn làm việc để bạn có thể “trị stress” bất cứ khi nào cảm thấy bồn chồn. Vẽ vời những thứ mà mình yêu thích có thể khiến chúng ta cảm thấy yên bình, hạnh phúc hơn, giảm căng thẳng và cải thiện tâm trạng. Nghiên cứu này đã được công bố trong cuốn Art Therapy: Journal of the American Art Therapy Association.

Giảm stress

Nghe nhạc

Âm nhạc luôn làm nên những điều kì diệu, trong đó có cả việc giảm stress rất hiệu quả. Nghiên cứu từ đại học Gothenburg tại Thụy Điển cho thấy lắng nghe những giai điệu nhạc gợi lên cảm xúc tích cực, giảm huyết áp và những hormone gây stress. Tuy nhiên mỗi người sẽ có phản ứng với những loại nhạc khác nhau, bạn hãy tìm cho mình một thể loại nhạc thích hợp để giảm stress nhé!

Kích thích bằng thị giác

Bầu không khí ngoài trời trong lành và thoáng mát luôn khiến chúng ta cảm thấy dễ chịu, thậm chí chỉ cần nhìn ra ngoài cửa sổ hoặc xem các bức ảnh thiên nhiên tuyệt đẹp cũng có thể giúp xoa dịu thần kinh và khiến bạn cảm thấy vui vẻ hơn. Việc ngắm nhìn các hình ảnh thiên nhiên kì vĩ như núi rừng xanh biếc… có thể kích hoạt các vùng não chi phối cảm giác hạnh phúc và những kí ức tích cực. Đây là kết quả từ cuộc nghiên cứu của đại học Quốc gia Chonnam, Hàn Quốc.

Yêu thương nhau

Cảm giác thân mật có thể làm giảm lo lắng, theo một báo cáo nghiên cứu từ đại học North Carolina. Những cử chỉ đơn giản như nắm tay, những cái ôm trong khoảng 10 phút có khả năng tuyệt vời giúp bạn giảm huyết áp nhờ có lượng oxytocin một loại hormone hạnh phúc, làm bạn thư giãn và nó cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo sự tin tưởng, gắn bó và các cảm giác sung sướng, cực khoái.

Giảm stress

Nhấp một ngụm trà

Những người có thói quen uống trà đen thường có nồng độ cortisol thấp hơn và có khả năng phục hồi nhanh hơn sau những sự kiện căng thẳng – theo một nghiên cứu của University College, London. Những chất có trong trà có thể thích thích các chất truyền dẫn thần kinh trong não, khiến chúng ta cảm thấy thoải mái hơn.

Tắt máy đi!

Ngày nào bạn cũng phải “vật lộn” để giải quyết và trả lời hàng đống email có phải là quá mệt mỏi không? Hãy tắt máy và nghỉ ngơi thôi nào! Theo nghiên cứu từ đại học Irvine California, những tin báo email liên tục gửi đến làm cho chúng ta luôn phải ở trong tình trạng tập trung cao độ, dẫn đến huyết áp và nhịp tim tăng cao. Vậy nên bạn hãy sắp xếp để kiếm tra hộp thư theo các giờ nhất định trong ngày, giảm thiểu việc phải làm nhiều việc cùng một lúc và dành nhiều thời gian hơn để giải quyết công việc cụ thể, trực tiếp.

Tập hít thở

Một nghiên cứu của đại học Washington cho thấy phương pháp ngồi thiền có thế giúp bạn thoải mái hơn trong công việc, giảm bớt căng thẳng. Những người sử dụng kĩ thuật thiền, như việc hít thở đúng, sẽ có thể dẻo dai hơn khi làm việc, ít bị mất tập trung, giảm stress và tăng khả năng ghi nhớ. Khi lo lắng, chúng ta thường sẽ thở rất gấp hoặc nín thở, việc này làm giảm lưu lượng oxy cung cấp cho não, gây ảnh hưởng đến tâm trạng cũng như thể chất. Vậy nên bạn hãy tập cho mình thói quen hít thở sâu bằng cách đặt tay lên bụng để cảm nhận sự chuyển động của vùng bụng, từ từ hít vào bằng mũi và thở ra bằng miệng, lặp lại từ 6-7 lần để hơi thở bắt đầu sâu hơn một cách tự nhiên.

Read more…

Khớp gối là khớp dễ bị tổn thương nhất trong cơ thể và đau là một trong những triệu chứng hay gặp nhất. Chúng gây viêm và cứng khớp gối.

Viêm khớp gối

Một số lời khuyên dưới đây giúp bạn đối phó với viêm khớp gối.
1. Chườm đá

Chườm đá là biện pháp tiên phong để giảm viêm khớp gối. Đá có tác dụng như một chất gây mê làm dịu cơn đau và bạn có thể sử dụng đá khối hoặc đá viên đặt trong túi nhựa để chườm. Hãy lưu ý bọc khăn bông bên ngoài túi đá chườm để tránh tiếp xúc trực tiếp với da.

2. Tránh va chạm mạnh
Bạn phải lưu tâm bảo vệ đầu gối và xương bánh chè khi tham gia một số hoạt động như chạy bộ và đi bộ đường dài ở khu vực đồi núi.

Viêm khớp gối

3. Chọn giầy phù hợp
Bạn không nên chọn giầy cao gót, giầy làm từ vật liệu cứng và không chắc chắn.

4. Duy trì sự cân bằng
Nếu có sự khác biệt về chiều dài của đôi chân, bạn nên sử dụng đế lót giầy để cân bằng tư thế của bạn.

5. Tăng cường cơ bắp chân
Để tăng cường cơ tứ đầu đùi giúp giữ cho khớp gối hoạt động tốt; bạn nên bắt đầu bài tập nâng chân duỗi thẳng hoặc gặp bác sĩ trị liệu để có chế độ tập luyện phù hợp.

6. Phục hồi gân khoeo
Để phục hồi khớp gối bị tổn thương, bạn nên tăng cường sự dẻo dai của gân khoeo ở phía sau bắp đùi.

7. Chế độ dinh dưỡng
Một số loại thực phẩm rất tốt cho khớp gối của bạn như các loại quả mọng, gừng, bơ, hạt lanh, cá giàu omega-3 và đậu nành.

8. Tư thế ngồi
Tư thế ngồi đúng khi làm việc sẽ tạo sự thoải mái cho khớp gối. Bạn cần xem xét kỹ chiếc ghế ngồi làm việc. Nếu ghế quá thấp, bạn phải gập khớp gối liên tục gây khó chịu; nếu ghế quá cao, bạn phải tìm chỗ đỡ chân khiến khớp gối bị mỏi. Tiến sĩ Dilip Nadkarni, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình về khớp gối cho rằng chiếc ghế ngồi phù hợp với chiều cao của bạn giúp khớp gối tạo một góc uốn thoải mái, đứng lên hoặc ngồi xuống dễ dàng. Ngồi vắt chéo chân hoặc sử dụng đồ đạc thấp có thể dẫn đến các bệnh về khớp sau này.

9. Tránh ăn mặn
Hạn chế ăn quá nhiều muối vì muối gây tích nước và phù; làm tăng áp lực lên khớp gối và dẫn đến đau nhức.

10. Tránh ăn nhiều rau củ họ Cà
Bạn nên ăn vừa phải các loại rau củ họ Cà nếu khớp gối bị đau do viêm khớp. Một số loại rau củ họ Cà như hạt tiêu, ớt đỏ, quả cà, ớt bột, cà chua và khoai tây có chứa sotanin - một độc tố rất nhạy cảm đối với bệnh nhân viêm khớp.

Ngoài ra, vitamin C rất tốt cho khớp gối. Bạn hãy bổ sung vitamin “đầy sinh lực” này để khớp gối cử động nhịp nhàng hơn.

Read more…

Hậu quả dễ thấy nhất của việc thiếu ngủ là buồn ngủ, nếu khó ngủ kéo dài khiến cho cơ thể sẽ mệt mỏi, giảm sức đề kháng, dễ mắc các bệnh sau: nhiễm trùng, suy giảm trí nhớ và khả năng tập trung, trầm cảm, suy giảm khả năng tình dục, gia tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim mạch và đái tháo đường.

Mất ngủ thoáng qua hay khó ngủ kéo dài đều ảnh hưởng đến khả năng làm việc, học tập, dễ gây tai nạn khi lái xe, vận hành máy móc…

Khó ngủ là hiện tượng rất phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Mất ngủ kéo dài có thể hiểu là tình trạng khó đi vào giấc ngủ, giấc ngủ không được sâu hay kém chất lượng, thường thức dậy sớm và sau khi dậy vẫn cảm thấy mệt mỏi. Có rất nhiều nguyên nhân gây mất ngủ, tuy nhiên có thể chia ra làm hai nhóm như sau:

Khó ngủ

Mất ngủ kéo dài do nguyên nhân bệnh lý: Các bệnh lý hệ tim mạch, hô hấp hay tiết niệu…thường kèm theo triệu chứng như đau đầu, khó thở, tiểu nhiều vào ban đêm cũng có thể làm gián đoạn giấc ngủ và khó ngủ lại. Do rối loạn tiền mãn kinh ở phụ nữ và tiền mãn dục ở nam giới. Các bệnh tâm thần hay trầm cảm. Sử dụng các thuốc điều trị có chứa các chất kích thích hay ức chế lên thần kinh trung ương.

Mất ngủ kéo dài do chế độ sinh hoạt: Thói quen đi ngủ muộn làm mất đi cảm giác buồn ngủ và việc đi ngủ không đúng giờ giấc, ngủ ngày quá nhiều cũng ảnh hưởng tới giấc ngủ. Căng thẳng, lo lắng nhiều trong cuộc sống và công việc. Do thay đổi thói quen, làm ca, làm đêm…dẫn đến thay đổi nhịp sinh học của giấc ngủ. Sử dụng các chất kích thích như: Thuốc lá, café, rượu, bia…

Cho dù nguyên nhân nào thì "mất ngủ kéo dài" cũng dẫn đến sự mất cân bằng hoạt động giữa hai hệ thần kinh giao cảm và phó giao cảm. Hệ thần kinh giao cảm được liên kết với các trung tâm kích thích của não bộ, trong khi dây thần kinh đối giao cảm được liên kết với các trung tâm ức chế. Khi hệ thần kinh giao cảm bị kích thích chúng ta sẽ tỉnh táo và khó ngủ, còn khi hệ thần kinh phó giao cảm bị kích thích thi chúng ta rơi vào trạng thái ức chế và dễ đi vào giấc ngủ hơn. Ví dụ: Nếu bạn lo lắng, giận dữ, căng thẳng vào ban đêm hoặc xem truyền hình quá muộn, dây thần kinh giao cảm tiếp tục được ưu tiên và bạn sẽ không thấy buồn ngủ.

Căng thẳng thần kinh và các vấn đề đồng hồ sinh học là thủ phạm chính gây mất ngủ. Nếu bạn đọc một cuốn sách trước khi đi ngủ, các trang giấy trắng kích thích thần kinh giao cảm có thể khiến bạn khó ngủ hơn. Việc tắm nước nóng trước khi đi ngủ sẽ kích thích các dây thần kinh đối giao cảm hoặc tắm nước nóng sau khi thức dậy, các dây thần kinh giao cảm sẽ tăng hoạt động. Tương tự như vậy, một cách khá tốt để chống lại sự căng thẳng tâm lý trước khi đi ngủ là hãy tự nhủ "ngủ phải được ưu tiên trước và tất cả các vấn đề có thể đợi đến hôm sau" thì não bộ sẽ có ý thức thay đổi ưu tiên từ giao cảm sang ưu tiên phó giao cảm.

Nếu bạn chuẩn bị cho giấc ngủ bằng cách làm những việc gây kích hoạt dây thần kinh đối giao cảm thì điều này sẽ giúp bạn để có được ngủ thông suốt. Còn nếu bạn kích hoạt các dây thần kinh giao cảm vào ban ngày bạn sẽ thấy rất tỉnh táo và tích cực trong các hoạt động. Mức hoạt động giảm vào ban đêm và các dây thần kinh đối giao cảm chiếm ưu thế, cũng như nhịp sinh học, giấc ngủ thông thường sẽ được ổn định. Ví dụ, nếu nhiệt độ cơ thể của bạn tăng do các hoạt động ban ngày, nó dần dần sẽ giảm trước khi đi ngủ làm cho bạn dễ dàng để rơi vào giấc ngủ.

Bằng cách hiểu biêt, vận dụng những biện pháp nêu trên và thêm vào đó chức năng điều tiết và quản lý hệ thống thần kinh của Melsmon Extract, bạn có thể thấy một sự khác biệt lớn đến việc điều chỉnh rối loạn giấc ngủ. Trong thực  tế, nhiều bệnh nhân nói "trước kia tôi thính ngủ và sẽ bị tỉnh giấc dù chỉ với các âm thanh rất nhỏ nhưng ngay sau khi sử dụng Melsmon Extract tôi có thể ngủ ngon" và "tôi thức dậy với tâm lý vô cùng sảng khoái và thể lực sung mãn". Đây là hiệu quả của việc điều chỉnh và cân bằng chức năng hệ thần kinh, cân bằng giữa hệ thần kinh giao cảm và phó giao cảm của Melsmon Extract. Tất cả những tác dụng nêu trên đều đã được chứng minh bằng các thử nghiệm lâm sàng uy tín tại các bệnh viện Nhật Bản hàng thập kỷ qua.

Read more…

Mới 23 tuổi, chưa lập gia đình nhưng Lan Hà (Bình Thạnh, TP HCM) lại mắc chứng “khó ngủ như người già”.

Dù vừa ra trường đã có công việc ổn định nhưng Hà vẫn thường xuyên bồn chồn, lo lắng, buồn chán không rõ nguyên nhân. Đêm nào cô cũng cố hết sức vẫn không dỗ được giấc ngủ, trằn trọc mãi. Được kết luận mắc chứng rối loạn lo âu, stress, có trầm cảm, Hà phải điều trị bằng thuốc gần một tháng nay nhưng tình hình vẫn chưa cải thiện nhiều.

Sau khi sinh bé trai thứ hai, cộng với công việc công ty vào đợt căng thẳng nên 2 năm nay chị Thúy (Phú Nhuận, TP HCM) khó ngủ liên tục. Đến giờ ngủ là chị nằm lăn lộn, đến lúc chợp mắt khoảng 1-2 tiếng thì trời sáng, tỉnh giấc với trạng thái mệt mỏi tột độ, buồn ngủ nhưng không ngủ tiếp được. Dần dà chị sinh ra ít nói, dễ cáu bẩn với chồng con, khó kiềm chế bản thân.

Khó ngủ

Cao điểm gần đây chị để mất nhiều đối tác trong công việc do không kiểm soát được tâm tính của mình. “Nhiều lúc không có gì để lo lắng nhưng bản thân vẫn cứ lo suốt, đôi khi không tha thiết muốn sống nữa”, chị Thúy kể. Đi khám, chị được chẩn đoán rối loạn lo âu, trầm cảm.

Theo đánh giá của các bác sĩ khám điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Tâm thần TP HCM, khoảng 70-90% người bệnh khai lý do khám bệnh là khó ngủ và không ít trong số đó là người trẻ trong độ tuổi 20-35.

Bác sĩ Phạm Văn Trụ từ bệnh viện này cho biết, khó ngủ và trầm cảm thường đồng diễn với nhau, cái này thường là nguyên nhân gây ra cái kia, khiến việc điều trị rất phức tạp. Rất nhiều bệnh nhân đến khám với lý do khó ngủ, đau đầu. Phần lớn than phiền hay trằn trọc về đêm, mệt mỏi không ngủ được, chỉ thiếp đi khi quá mệt, thường kèm đau đầu, cảm giác nặng đầu, suy nghĩ gì cũng không tới...

Người khó ngủ nhiều quá thường sợ đêm đến, ban ngày họ cũng không ngủ trưa được. Đây là nguyên nhân làm xuất hiện thêm nhiều cơn lo âu, ngoài những cơn lo lắng vô cớ tự đến. Cứ như vậy, người bệnh tiếp tục ám ảnh sợ mất ngủ, sau những ám ảnh gây nên tình trạng không ngủ được trước đó. Lâu dài, bệnh nhân sẽ xuất hiện các triệu chứng trầm cảm, rối loạn lo âu như dễ chán nản, giảm hứng thú làm việc, không còn nhiều thiết tha với cuộc sống…

Cần lưu ý, người lớn tuổi mất ngủ hơi khác. Vì nhu cầu ngủ giảm nên họ có thể dễ vào giấc ngủ, nhưng giật mình thức giấc và suy nghĩ nghiền ngẫm đủ chuyện buồn phiền đến khi mệt mỏi lại ngủ thiếp đi. Hoặc đôi khi họ nằm yên, không trằn trọc nhưng vẫn không ngủ được thì phải xem xét nhiều yếu tố của căn bệnh khác.

Theo bác sĩ Trụ, không nên lạm dụng thuốc an thần giải lo vì có thể gây ra tình trạng lệ thuộc thuốc, dẫn đến lần uống sau phải tăng liều và cứ phải tiếp tục uống, ảnh hưởng tới trí nhớ. Bác sĩ khuyến cáo, rối loạn lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ là những căn bệnh thuộc chuyên ngành tâm thần. Khi xuất hiện những triệu chứng kể trên nên đi khám sớm tại bác sĩ chuyên khoa tâm thần, tốt nhất là nên đi khám khi mất ngủ, chưa có các triệu chứng lo âu, trầm cảm…

Read more…